Cosa Nostra Online - Review: xda van O2

Ruim drie weken geleden introduceerde O2 de xda: het eerste apparaat dat de voordelen van een GSM combineert met die van een PDA. Sindsdien is er slechts een aantal reviews over verschenen, en niet één daarvan is geschreven voor de doelgroep waartoe wij (of althans Svend en ik) onszelf rekenen: doorsnee studenten met een zwak voor funky electronische hebbedingetjes. Vandaar dat ik besloten heb om de xda zelf eens kritisch onder de loep te nemen.

Al geruime tijd voor de officiële introductie op 27 mei bracht O2 ons middels een reclamecampagne op de hoogte van het bestaan van haar nieuwe vlaggenschip: de xda. O2, een Brits/Ierse telecomboer die in Nederland Telfort overgenomen heeft, wil met deze gadget - en een shitload aan posters in bushokjes - een grote naamsbekendheid bewerkstelligen, en voet aan de grond krijgen in het tot nu toe vrijwel onontgonnen terrein van mobiel internet. Dit moet gebeuren middels GPRS (General Packet Radio Service). Het GPRS-netwerk is de voorloper van het veelbesproken UMTS, maar dan een stuk langzamer. De snelheid van GPRS is vergelijkbaar met die van een 28k8 modem, terwijl men schat dat UMTS in theorie zo'n 2Mbit kan halen. Door drukte op het netwerk en beweging van de gebruiker zal dit in de praktijk rond de 384Kbit liggen, maar dat is nog altijd meer dan 13 keer zo snel als GPRS. De xda van O2, en ook de i-mode GSM van KPN, die ook van GPRS gebruik maakt, lijken dan ook bedoeld om de consument aan draadloos internet te laten wennen, maar ook om zelf ervaring op te doen met het aanbieden ervan.

Dan nu onze xda. Waar de NEC i-mode telefoon van KPN een GSM met internetfunctie is, is de xda het omgekeerde: een PDA (Personal Digital Assistant) waarmee je kunt bellen. De conclusie dat je met de xda meer mogelijkheden hebt, is dan ook juist.

De xda wordt geleverd met een prima uitrusting: een USB cradle (stoere term waarmee een soort houder wordt bedoeld, waarmee je de xda kunt opladen en verbinden met je PC), een leren beschermtasje (lelijk ding, ontsiert de xda enorm) met optionele broekriemklem, een reserve stylus (ook hier is het me een raadsel waarom ze het niet gewoon een pen noemen), een handfree-set (oordopjes met microfoon in het snoer geïntegreerd) en de nodige CD-ROM's en boekjes. Alles is snel geïnstalleerd en binnen enkele minuten kon ik al bellen en rondneuzen op m'n xda. Tot op de dag van vandaag heb ik niet meer dan twee bladzijden in de (Engelse) handleiding gelezen, maar voor iemand die iets minder vertrouwd is met technische snufjes, is het in elk geval een duidelijke handleiding over zowel Microsoft Pocket PC als de xda zelf.

Deze zijn in alle reviews wel te vinden, dus daar wil ik kort over zijn. De belangrijkste even op een rijtje:

·         Intel 206 mhz StrongARM processor
·         240 * 320 12-bits (4096 kleuren) scherm
·         32 mb ROM, 32 mb RAM
·         Microsoft Pocket PC 2002 Phone Edition

Voor de leek: deze specificaties zijn globaal vergelijkbaar met huidige topmodellen van Compaq en HP, op twee aspecten na: het geheugen (bij voornoemde fabrikanten vinden we veelal 64Mb RAM) en de kleurendiepte van het scherm (16-bits in plaats van 12-bits). Met het oog op stroomverbruik heeft men wat dat laatste betreft duidelijk consessies moeten doen. Het is echter geen onoverkomelijk probleem, want alleen bij foto’s met complexe gradiënten (zoals lucht, of grijze stofwolken) kun je zien dat je met een geringe kleurendiepte te maken hebt. Maar dan nog is het niet hinderlijk.

Wat het geheugen betreft ligt dat echter anders. Volgens de specificaties heeft de xda 32 Mb ROM (Read Only Memory) en 32 Mb RAM (Random Access Memory). Wie denkt dat alle programmatuur in de ROM zit en dat hij de 32 Mb RAM naar hartelust kan vullen met zijn foto’s en MP3’s, komt bedrogen uit. Het RAM-geheugen is namelijk gesplitst in werkgeheugen en opslagruimte. En van die opslagruimte wordt nog eens de helft ingenomen door Pocket PC en bijbehorende programma’s. De ROM is namelijk alleen bedoeld voor backup-doeleinden (hier staat een complete kopie van Pocket PC in, die, als je de xda reset, in het RAM-geheugen wordt gekopieerd). Weliswaar kun je de verhouding tussen opslagruimte en werkgeheugen van het RAM-geheugen (tijdelijk) wijzigen, maar een te klein werkgeheugen zorgt ervoor dat je niet meer dan een paar programma’s tegelijk kunt draaien. Al met al betekent dit, dat je niet meer op het ding kwijt kunt dan zo’n drie middelgrote MP3’s en wat plaatjes.

Volgens de handleiding, doos en website is het mogelijk om de xda uit te breiden met SD/MMC kaartjes. Deze kun je er Gameboy-style aan de onderkant in klikken (bij aankoop zit in de uitbreidingssleuf een fake-card van plastic). Maar noch in de handleiding, op de doos of op de website van O2 staat vermeld wat zo’n SD of MMC kaartje precies is. Enig speurwerk leerde dat (afgaande op de afkortingen) het gaat om een Secure Digital card en een Multi Media Card. De eerste is verkrijgbaar van 32mb tot 512 mb, variërend in prijs van € 43,- tot € 520,-. De Multi Media Cards zijn iets goedkoper, maar helaas alleen verkrijgbaar in 32mb en 64 mb uitvoering (respectievelijk zo’n € 35,- en € 65,- per stuk). Wil je dus echt wat data kwijt op de xda, dan is een uitbreidingskaart onontbeerlijk. Voor normaal gebruik is het echter niet nodig.

Na een paar uur surfen op internet was me één ding opgevallen: het software aanbod voor Microsoft Pocket PC (en haar voorloper Windows CE 2.0) is een grote tegenvaller. Niet zozeer qua hoeveelheid, maar waar je voor de PC duizenden freeware programma’s kunt downloaden, zijn die voor de Pocket PC erg schaars, en vaak nog slecht ook. Niet geheel onverklaarbaar, de Pocket-PC user is immers een ander soort gebruiker dan de gemiddelde PC-gebruiker. Iemand die vele honderden Euro’s neertelt voor een hippe gadget, zal ook wel bereid zijn om wat software aan te kopen. Men denke aan managers, bobo’s, yuppen en andere stropdassen die het leuk vinden om in de trein interessant te doen met hun PDA. De prijzen van de software liggen gelukkig niet zo draconisch hoog als sommige licenties voor de PC. Slechts weinig programma’s kosten meer dan 25 dollar, het gros is zelfs al voor zo’n 10 dollar te krijgen. Gelukkig heeft men zich gerealiseerd dat het om een Pocket-platform gaat, en houdt men het bij pocket-prijzen.

Dat de PDA de yup tot doelgroep heeft, vindt ook zijn weerslag in het games-aanbod: dit is namelijk weinig spectaculair te noemen. Tientallen Tetris-klonen, Reversi, Backgammon en nog veel meer simpele spelletjes, met als uitschieters de CE-versies van Doom, Quake en Wolfenstein 3D. De demo van dit laatste spel crashte bij het opstarten, en veel zin om Doom en Quake te testen had ik toen niet meer. Het enige spel dat mij echt wist te bekoren was Racing Days (uiteraard shareware, $14,95 in dit geval).